หาชมยาก พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ

ประวัติศาสตร์
โดย เสาวลักษณ์ แสงสุวรรณ วันที่ 26 เมษายน พ.ศ. 2562
หาชมยาก พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ

 เมื่อวันที่ ๑๕ กันยายน ๒๔๙๕ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงจรดพระกรรไกร ขริบเส้นพระเกศาและทรงผูกด้ายพระขวัญสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าวชิราลงกรณฯ ในโอกาสที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ประกอบพระราชพิธีสมโภชเดือนและพระอู่ แด่สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าวชิราลงกรณฯ ครั้งเมื่อเจริญพระชนมายุได้ ๑ เดือน กับ ๑๘ วัน ณ พระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต  สมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๑๐ พระราชสมภพ ๒๘ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๙๕ เวลา ๑๗.๔๕ น.          

 

 

พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร ในหลวงรัชกาลที่ ๑๐ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดพระราชพิธีสมโภชเดือนขึ้นพระอู่ขึ้น ณ พระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต ในวันที่ ๑๕ กันยายน พ.ศ. ๒๔๙๕ โดยสมเด็จพระวชิรญาณวงศ์ สมเด็จพระสังฆราช ทรงเป็นประธานเจริญพระพุทธมนต์ในเย็นวันที่ ๑๔ กันยายน พ.ศ. ๒๔๙๕

 

 

เช้าวันรุ่งขึ้น (๑๕ กันยายน) จึงมีพิธีสงฆ์และพิธีพราหมณ์ในห้องพิธี เริ่มด้วยพอถึงพระฤกษ์ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชทรงจรดพระกรรบิดกริบพระเกศา ทรงเจิม ทรงผูกด้ายพระขวัญ พระสงฆ์สวดชัยมงคลคาถา พราหมณ์ประกอบพิธีลอยกุ้ง ปลาทอง มะพร้าวเงิน มะพร้าวทองลงในพระขันสาคร แล้วพระสงฆ์ถวายอดิเรก ถวายพระพรลา

 

 

พระมหาราชครูเชิญเสด็จขึ้นพระอู่และเห่กล่อมเปิดศิวาลัยไกรลาศตามประเพณีพิธีของพราหมณ์ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชทรงวางพระราชภัณฑ์ลงในพระอู่ตามพระราชประเพณีแล้ว พระมหาราชครูเชิญสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าวชิราลงกรณฯ ขึ้นพระอู่แล้ว พระบรมวงศานุวงศ์และข้าทูลละอองธุลีพระบาทเวียนเทียนครบรอบตามประเพณี สภาวัฒนธรรมแห่งชาติ ได้จัดขับไม้มโหรีขับกล่อมถวายพระพรในวาระนี้ด้วย ในการนี้มีการถ่ายทอดเสียงในพระราชพิธีทางวิทยุไปทั่วประเทศ

 

 


สำหรับพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ เป็นพระราชพิธีที่ยึดถือปฏิบัติตามประเพณีไทยแต่โบราณ ซึ่งเป็นประเพณีรับขวัญ ให้กับพระราชโอรส พระโอรส, พระราชธิดา พระธิดา ที่ประสูติใหม่ หลักสำคัญพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่

 

 

- ขลิบเส้นพระเกศา (เจริญพระเกศา) ด้วยพระแสงกรรไกรไทย
- พระราชทานพระนามและราชภัณฑ์เครื่องพระอิสริยยศ
- ขึ้นพระอู่บรรทมในเปล เมื่อพระราชโอรส พระโอรส พระราชธิดาและพระธิดา บรรทมในพระอู่แล้ว พราหมณ์ไกวเปลและถวายมนตร์เห่กล่อม

 

 

ขอบคุณภาพและข้อมูลจาก : https://th.wikipedia.org/wiki/พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่

                                      หอจดหมายเหตุแห่งชาติ

                                      crownprince.msu.ac.th  


เรื่องที่เกี่ยวข้อง