เมื่อ "รัชกาลที่ 5" ทรงพระสุบินว่า "เสด็จยาย" ทรงปรุง "ข้าวคลุกกะปิ" ให้เสวย

ประวัติศาสตร์
โดย เสาวลักษณ์ แสงสุวรรณ วันที่ 12 มกราคม พ.ศ. 2562
เมื่อ "รัชกาลที่ 5" ทรงพระสุบินว่า "เสด็จยาย" ทรงปรุง "ข้าวคลุกกะปิ" ให้เสวย

 

           เป็นที่ทราบกันดีว่า พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ทรงโปรดในการเสด็จพระราชดำเนินประพาสต้น และทรงมีพระกระยาหารโปรดนั่นก็คือ "ข้าวคลุกกะปิ" ถึงขนาดทรงนำไปสุบินว่า เสด็จยาย (สมเด็จพระเจ้ามไหยิกาเธอ กรมพระยาสุดารัตนราชประยูร) ทรงปรุงข้าวคลุกกะปิให้พระองค์เสวย

 

 

 

            มหาเสวกเอก พระยาบุรษรัตนราชพัลลภ (นพ ไกรฤกษ์) เมื่อครั้งเป็นจางวางมหาดเล็ก ปฏิบัติหน้าที่กรมวัง ตามเสด็จพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ประพาสยุโรป ครั้งที่ 2 เล่าถึง "ข้าวคลุกกะปิ" ที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเป็นผู้ปรุงขึ้นเพื่อเสวยเอง บนเรือพระที่นั่ง "พม่า" ที่บริษัท อิสต์เอเชียตีก จัดถวาย คราวเมื่อออกจากเมืองเนเปิลส์ ประเทศอิตาลี เพื่อประพาสเกาะสิซิลี เมสสินา ปาเลอร์โม และเกาะมอลตา โดยมีข้อความดังนี้

 

          "...เช้าวันหนึ่งบรรทมตื่นแล้วมีรับสั่งแก่ข้าพเจ้าว่า "ข้าฝันไปว่าเสด็จยาย (คือ สมเด็จพระเจ้ามไหยิกาเธอ กรมพระยาสุดารัตนราชประยูร) ทรงปรุงข้าวคลุกกะปิให้กินอร่อยมาก ทำให้ข้าอยากกินข้าวคลุกกะปิ เจ้าเตรียมกะปิและเครื่องต่าง ๆ สำหรับปรุงไว้ให้ข้า พรุ่งนี้เช้าตื่นนอนข้าจะคลุกเอง" แล้วรับสั่งต่อไปว่า "เจ้าไปบอกให้พระราชวรินทร์ (คือ พระราชวรินทร์ (เชียร บุนนาค) เป็นพระยามนตรีสุริยวงศ์ ในรัชกาลที่ 6) เขาสั่งให้กุ๊กมันหุงข้าวให้หม้อหนึ่ง แต่อย่าสั่งให้ยุ่งยากเกินไป" 

 

 

            ที่รับสั่งเช่นนี้เป็นข้อสะกิดใจข้าพเจ้ายิ่งนัก เกรงว่าชะดีชะร้ายกุ๊กฝรั่งอาจหุงพระกระยาหารไม่สำเร็จตามพระประสงค์ก็ได้ เพราะฉะนั้นเมื่อก่อนบรรทมตื่นข้าพเจ้าจึงจัดการหุงพระกระยาหารด้วยตนเองเตรียมไว้หม้อหนึ่งเผื่อพลาดพลั้งจะได้ถวาย ครั้นบรรทมตื่นพอสรงพระพักตร์แล้ว ก็ทรงเรียกพระกระยาหารที่รับสั่งให้กุ๊กหุงนั้น พระราชวรินทร์มากราบบังคมทูลว่ากุ๊กหุงแล้วไม่สำเร็จ ดิบไปบ้าง ไหม้ไปบ้าง แฉะไปบ้าง ทรงถอนพระทัยและนิ่งอั้นไม่มีรับสั่งว่ากระไร

 

 


 

        เมื่อเป็นเช่นนี้ข้าพเจ้าจึงได้กราบบังคมทูลว่า "ข้าพระพุทธเจ้าได้ลองหุงพระกระยาหารไว้หม้อหนึ่ง'" รับสั่งว่า "ไหนเอามาดูซิ" ข้าพเจ้านำมาถวาย ทอดพระเนตรแล้วสั่งว่า "เออใช้ได้" จึงทรงคลุกข้าวกับกะปิและเครื่องปรุงต่างๆ แล้วเสวยด้วยความเอร็ดอร่อยหมดสุ่มจานซุปที่ทรงคลุกไว้ ดูพระพักตร์สดใสเบิกบาน ที่ได้เสวยสมพระราชประสงค์ พระกระยาหารที่เหลือนั้นทรงคลุกอีกครั้งหนึ่ง แล้วพระราชทานข้าพเจ้า ตรัสว่า "เจ้าลองกินซิอร่อยมาก" ข้าพเจ้ากราบถวายบังคมแล้วรับไว้พระราชทาน เมื่อได้รับพระราชานุญาตเช่นนั้น ข้าพเจ้าจึงเริ่มกินอาหารไทยตามเดิมแต่นั้นมา..."

 

 

ขอบคุณข้อมูลจาก : "บุรุษรัตน" พิมพ์เป็นอนุสรณ์ในงานพระราชทานเพลิงศพ มหาเสวกเอก พระยาบุรุษรัตนราชพัลลภ (นพ ไกรฤกษ์) ณ เมรุหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส วันที่ 9 กรกฎาคม พุทธศักราช 2501

 


เรื่องที่เกี่ยวข้อง